فَيحصُلُ منه شَىءٌ كَالرَّغوَةِ و شَيءٌ كَالرُّسُوبِ ، و قَد يَكُونُ معهما شَىءٌ مُحتَرَقٌ إذا أفرَطَ « 1 » الطَّبخُ ، و شَيءٌ فَجٌّ إذا قَصَرَ « 2 » الطَّبخُ . حاصل طبخ دوم به جز ماده صافى دو چيز است : ماده‌اى مانند سرجوش و ماده‌اى مانند درد . گاهى نيز ، همراه اين دو ، بر اثر افراط در طبخ ماده‌اى محترق ، و در اثر ناكافى بودن طبخ ، ماده‌اى خام به وجود مىآيد . * حال مىگوييم : - فالرَّغوَةُ هي الصَّفراءُ الطَّبيعيَّةُ - و الرُّسُوبُ هي السَّوداءُ الطَّبيعيَّةُ - و الشَّىءُ المُحتَرَقُ لَطيفُهُ صَفراءُ غيرُ طَبيعيَّة - و كَثيفُهُ سَوداءُ غَيرُ طَبيعيَّة . - و شَيءُ الفَجِّ منه « 3 » هو البَلغَمُ . - و أمّا المُصَفَّى من هذه الجُملَةِ نَضيجاً فهو الدَّمُ . - سرجوش پديد آمده صفراى طبيعى ، - دُرد به جا مانده سوداى طبيعى ، - بخش لطيف ماده محترقْ صفراى ناطبيعى ، - و بخش كثيف آن سوداى ناطبيعى ، - و ماده خام پديد آمده بلغم است . - آن بخش صافى نيز كه از ميان اينها نضج كامل يافته خلط دم است .

--> ( 1 ) . ب : ان افرط . ( 2 ) . الف : اذا اقصر . ب : ان قصر . ( 3 ) . ب : و الشيء الفج .